ფოლატების როლი ნეიროგანვითარებაში: აუტიზმის სპექტრის აშლილობა, აუტიზმი, დისლექსია, დისგრაფია.
რატომ შეიძლება კლასიკური ფოლიუმის მჟავა არ იყოს საკმარისი — და რა როლს ასრულებს ფოლატური რეცეპტორების ანტისხეულები ნაყოფისა და ბავშვის ნეიროგანვითარებაში.
პროტოკოლის ნახვა
რატომ არ არის ფოლიუმის მჟავა იგივე, რაც ფოლატი
რა არის ფოლატები და რისთვის გვჭირდება ისინი. ფოლატები ნივთიერებათა ჯგუფია, რომელსაც B9 ვიტამინის თვისებები აქვს. ფოლატები მნიშვნელოვან როლს ასრულებს დნმ-ის, რნმ-ისა და ნეიროტრანსმიტერების სინთეზში, ამინომჟავების მეტაბოლიზმსა და მეთილირების პროცესებში და, შედეგად, მონაწილეობს უჯრედების დაყოფასა და მომწიფებაში. ადამიანისთვის ფოლატების მიღების მთავარი წყარო საკვებია; მცირე რაოდენობის ფოლატები კი ნაწლავის გარკვეულ ბაქტერიებს შეუძლია წარმოქმნას. ამ ვიტამინის სინთეზური ფორმა ჩვენთვის ფოლიუმის მჟავის სახელით არის ცნობილი. სწორედ ფოლატის ეს ფორმა შედის ჩვეულებრივ კომერციულად ხელმისაწვდომ სხვადასხვა მულტივიტამინურ კომპლექსში.
-
75%
აუტიზმის სპექტრის აშლილობის მქონე ბავშვებს აქვთ ფოლატური რეცეპტორების ანტისხეულები
-
15%
ტიპური ნეიროგანვითარების მქონე ბავშვების მხოლოდ 15%-ს აქვს FRAA
-
12 კვირა
ფოლინის მჟავის მინიმალური კურსი თერაპიაზე პასუხის შესაფასებლად
«აუტიზმის სპექტრის აშლილობის მქონე ბავშვებში, რომლებიც ფოლინის მჟავას იღებდნენ, 12 კვირის შემდეგ ABC-Irritability-ის ქვესკალაზე პლაცებოსთან შედარებით მნიშვნელოვანი გაუმჯობესება აღინიშნა».
Frye et al., Molecular Psychiatry, 2018 · PMID: 29507933
ჰემატოენცეფალური ბარიერი და ფოლატების ტრანსპორტი ცენტრალურ ნერვულ სისტემაში
ჰემატოენცეფალური ბარიერის გავლით ფოლატების ტრანსპორტირებისთვის (ანუ სისხლიდან თავის ტვინში გადასასვლელად) გამოიყენება სპეციალური რეცეპტორები — ფოლატის ალფა-რეცეპტორები (FR alpha). ნორმაში სისხლში ფოლატების შემცველობა გარკვეულწილად ასახავს მათ შემცველობას თავის ტვინში. თუმცა ბოლო წლებში დადგინდა, რომ ეს ყოველთვის ასე არ არის. აღმოჩენილია ფოლატის ალფა-რეცეპტორების მიმართ აუტოანტისხეულები (FRAAs). აუტიზმისა და აუტიზმის სპექტრის აშლილობის სიმპტომების მქონე ბავშვების 75%-მდე აქვს ეს ანტისხეულები. აუტოანტისხეულები ორი ტიპისაა — მაბლოკირებელი და შემაკავშირებელი. მაგრამ ანტისხეულების ტიპის მიუხედავად, მათი არსებობის შედეგად თავის ტვინის ქსოვილში ფოლატების მკვეთრი დეფიციტი ვითარდება, მიუხედავად სისხლში მათი მაღალი კონცენტრაციისა.
- აღდგენილ ფოლატს (ფოლინის მჟავას) შეუძლია ამ რეცეპტორების გვერდის ავლით ნერვულ ქსოვილში მოხვედრა — RFC-ის, აღდგენილი ფოლატის გადამტანის, გამოყენებით. რადგან RFC-ის გზა რაოდენობრივი თვალსაზრისით ნაკლებად ეფექტიანია, თავის ტვინში ფოლატების სათანადო კონცენტრაციის მისაღწევად საჭიროა სისხლში ფოლინის მჟავის მაღალი კონცენტრაციის შექმნა.
- ამ დარღვევის გამოსასწორებლად შემოთავაზებულია ფოლინის მჟავის გამოყენება, რომელსაც, როგორც ვიცით, შეუძლია დაბლოკილი FR alpha რეცეპტორების გვერდის ავლით, RFC გადამტანის მეშვეობით, თავის ტვინის ქსოვილში მოხვედრა. ბავშვებისთვის რეკომენდებული დოზა ჩვეულებრივ შეადგენს 0,5–2 მილიგრამს/კგ/დღეში, ორ მიღებად გაყოფილს; მაქსიმალური დღიური დოზაა 50 მილიგრამი. თერაპიის კურსი ხანგრძლივია.
- ფოლინის მჟავის გამოყენება მნიშვნელოვნად აუმჯობესებს ექსპრესიულ მეტყველებასა და კომუნიკაციის უნარებს. გვერდითი ეფექტები მინიმალურია და ძირითადად მიღების პირველ კვირებში მომატებულ აგზნებადობას უკავშირდება. დღემდე სერიოზული გვერდითი ეფექტები არ გამოვლენილა.